เปิดปมทับซ้อน “วัดร่มโพธิธรรม” ร้องถูกเจ้าหน้าที่รัฐ ยัดข้อหาบุกรุกป่า ทั้งที่ตั้งมาก่อน ส.ป.ก.
เปิดปมทับซ้อน “วัดร่มโพธิธรรม” ร้องถูกเจ้าหน้าที่รัฐ ยัดข้อหาบุกรุกป่า ทั้งที่ตั้งมาก่อน ส.ป.ก.
กลายเป็นประเด็นร้อนที่น่าจับตา เมื่อ “วัดร่มโพธิธรรม” จังหวัดเลย ตกเป็นจำเลยในคดีบุกรุกป่าสงวนแห่งชาติ ทั้งที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ว่าวัดจัดตั้งอย่างถูกต้องตามกฎหมายและอยู่นอกเขตป่าไม้มาตั้งแต่ต้น จนนำไปสู่การฟ้องร้องเจ้าหน้าที่รัฐในข้อหาปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ
ย้อนกลับไปก่อนปี พ.ศ. 2548 ชาวบ้านได้ร่วมใจกันมอบสิทธิ์ที่ดินให้แก่วัด ซึ่งในขั้นตอนการขออนุญาตสร้างวัดนั้น เจ้าหน้าที่รัฐได้ลงพื้นที่สำรวจและยืนยันอย่างชัดเจนว่า พื้นที่ดังกล่าวอยู่นอกเขตป่าไม้ จนกระทั่งในวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2548 “วัดร่มโพธิธรรม” ได้รับการอนุญาตให้จัดตั้งเป็นวัดอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ภายใต้พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 ต่อมา เมื่อ พ.ศ. 2552 รัฐบาลได้มีการประกาศพระราชกฤษฎีกากำหนดให้พื้นที่ 4 อำเภอในจังหวัดเลย เป็นเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) โดยมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2552 ครอบคลุมพื้นที่ ตำบลห้วยสีเสียด อำเภอภูหลวง ตำบลห้วยส้ม อำเภอภูกระดึง พื้นที่บางส่วนในอำเภอผาขาว ตำบลปวนพุ, ตำบลหนองหิน และตำบลตาดข่า อำเภอหนองหิน
จากการประกาศเขต ส.ป.ก. ดังกล่าว ส่งผลให้พื้นที่ทั้ง 4 อำเภอ ถูกจำแนกออกจากพื้นที่ป่าไม้ถาวรโดยปริยาย และตกอยู่ภายใต้การดูแลของสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ไม่ได้อยู่ภายใต้กฎหมายป่าไม้อีกต่อไป
ขณะที่ “วัดร่มโพธิธรรม” ซึ่งตั้งขึ้นมาก่อนการประกาศเขต ส.ป.ก. จึงอยู่ภายใต้กฎหมายคณะสงฆ์อย่างสมบูรณ์ ไม่ได้อยู่ภายใต้ พ.ร.บ.ปฏิรูปที่ดินฯ แต่อย่างใด และที่สำคัญคือ วัดอยู่นอกเขตป่าไม้มาโดยตลอด
ทว่าในปี พ.ศ. 2554 กลับเกิดจุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้ (ซึ่งหมดอำนาจหน้าที่ในพื้นที่ดังกล่าวไปแล้ว) ได้ทำการกำหนดพื้นที่ขึ้นมาเองโดยพลการ จนเกิดการทับซ้อนกับพื้นที่ของวัดและที่ธรณีสงฆ์ นำไปสู่การกล่าวหาว่าวัดบุกรุกป่าสงวนแห่งชาติ
ทางวัดและกลุ่มผู้เกี่ยวข้องระบุว่า การกระทำของเจ้าหน้าที่ป่าไม้ในขณะนั้น ถือเป็นการ “สร้างข้อมูลเท็จ” เพื่อตั้งเรื่องฟ้องร้องวัดมาตั้งแต่ต้น ทั้งที่ไม่มีอำนาจทางกฎหมายในการดูแลพื้นที่แล้ว
ล่าสุด ความคืบหน้าในกรณีดังกล่าว ได้นำไปสู่กระบวนการทางกฎหมาย โดยมีการฟ้องร้องดำเนินคดีกับกลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐที่ร่วมกันปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ เพื่อทวงคืนความยุติธรรมให้กับทางวัดและที่ธรณีสงฆ์ต่อไป
#บทสัมภาษณ์ไวยาวัจกรวัดร่มโพธิธรรม