ม.อ.โชว์นวัตกรรม “หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” รักษาหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองสำเร็จรายแรกในเอเชีย
ม.อ.โชว์นวัตกรรม “หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” รักษาหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองสำเร็จรายแรกในเอเชีย
ต่อยอดรักษาหลอดเลือดตีบตันสำเร็จรายแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ลดแผล-ฟื้นตัวเร็ว ยกระดับศัลยกรรมหลอดเลือดไทย
เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2569 คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) ประสบความสำเร็จในการนำเทคโนโลยี หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic-Assisted Surgery) มาใช้รักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องท้อง โดยระบุว่าเป็นความสำเร็จรายแรกในทวีปเอเชีย พร้อมต่อยอดเทคโนโลยีดังกล่าวสู่การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดตีบตัน ประสบความสำเร็จเป็นรายแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สะท้อนศักยภาพของทีมศัลยแพทย์หลอดเลือด ม.อ. ในการนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาประยุกต์ใช้กับโรคที่มีความซับซ้อน
โรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องท้องถือเป็นภาวะที่ต้องเฝ้าระวัง เนื่องจากผู้ป่วยจำนวนมากอาจไม่มีอาการผิดปกติในระยะแรก ทำให้ไม่ทราบว่ามีความผิดปกติของหลอดเลือด จนกระทั่งหลอดเลือดเกิดการปริหรือแตก ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตสูง โดยเฉพาะในผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคประจำตัวหลายชนิด
ผศ.นพ.สุพงศ์ วรธรรมานนท์ ศัลยแพทย์หลอดเลือด สาขาวิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ ม.อ. เปิดเผยว่า โรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องท้องเปรียบได้กับ “ระเบิดเวลา” เนื่องจากผู้ป่วยส่วนใหญ่มักไม่มีอาการเตือนที่ชัดเจน กลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงและควรได้รับการติดตาม ได้แก่ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง รวมถึงผู้ที่สูบบุหรี่
หากหลอดเลือดเกิดการปริหรือแตก ผู้ป่วยอาจสูญเสียเลือดอย่างรวดเร็วและมีโอกาสเสียชีวิตสูง ในอดีตการรักษาหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองที่มีความซับซ้อนอาจจำเป็นต้องใช้การผ่าตัดแบบเปิด (Open Surgery) ซึ่งต้องเปิดแผลบริเวณหน้าท้องขนาดใหญ่ ส่งผลให้ผู้ป่วยเสียเลือดมาก เจ็บปวด และใช้เวลาพักฟื้นนาน โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีโรคร่วมหลายชนิด
การนำหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดมาใช้ เป็นการเพิ่มทางเลือกในการรักษา โดยแพทย์สามารถควบคุมแขนกลและเครื่องมือผ่าตัดผ่านแผลขนาดเล็ก ขณะที่ระบบกล้องช่วยขยายภาพบริเวณผ่าตัดให้มีความชัดเจน ทำให้สามารถทำงานในพื้นที่จำกัดและบริเวณที่มีความละเอียดอ่อนได้อย่างแม่นยำมากขึ้น
ข้อได้เปรียบของเทคนิคดังกล่าว ได้แก่ แผลผ่าตัดมีขนาดเล็กลง การบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อลดลง การเสียเลือดน้อยลง และช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็วขึ้น ส่งผลให้ระยะเวลาพักรักษาตัวในโรงพยาบาลลดลงในผู้ป่วยที่เหมาะสมกับวิธีการรักษา ทั้งนี้ การเลือกใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดต้องพิจารณาตามลักษณะโรคและสภาพร่างกายของผู้ป่วยเป็นรายบุคคล
สำหรับผู้ป่วยรายนี้ คือรายแรกในเอเชียที่ได้รับการผ่าตัดรักษาโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องท้องด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด เป็นผู้ป่วยชายอายุ 65 ปี มีโรคประจำตัว ได้แก่ เบาหวานและไขมันในเลือดสูง รวมถึงมีประวัติสูบบุหรี่ โดยสามารถกลับพักฟื้นที่บ้านได้ภายใน 3 วัน
ในปี 2568 จากการติดตามอาการพบว่าภาวะหลอดเลือดโป่งพองมีขนาดเพิ่มขึ้น ทีมแพทย์จึงพิจารณาผ่าตัดด้วยเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด ภายหลังการรักษาผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ภายใน 3 วัน และปัจจุบันสามารถกลับไปทำงานและใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
นอกจากความสำเร็จในการรักษาโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องท้องแล้ว ทีมแพทย์ ม.อ. ยังได้พัฒนาและประยุกต์ใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดตีบตัน จนประสบความสำเร็จเป็นรายแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ความสำเร็จทั้งสองด้านสะท้อนการพัฒนาศักยภาพของทีมศัลยแพทย์หลอดเลือด ม.อ. ในการนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาใช้กับผู้ป่วยโรคยากและซับซ้อน เพิ่มทางเลือกในการรักษา และมุ่งยกระดับมาตรฐานการรักษาโรคหลอดเลือดให้ผู้ป่วยในภาคใต้และภูมิภาคสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่มีความแม่นยำและเหมาะสมมากขึ้น
ทั้งนี้ มูลนิธิโรงพยาบาลสงขลานครินทร์มีส่วนสำคัญในการสนับสนุนการพัฒนาความเชี่ยวชาญของบุคลากร การจัดหาอุปกรณ์และเครื่องมือทางการแพทย์ ตลอดจนช่วยเหลือผู้ป่วยยากไร้ และสนับสนุนภารกิจด้านการแพทย์และสาธารณสุขของโรงพยาบาลสงขลานครินทร์
การพัฒนาเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดของทีมแพทย์ ม.อ. จึงนับเป็นอีกก้าวสำคัญของวงการศัลยกรรมหลอดเลือดไทย โดยมุ่งเพิ่มทางเลือกในการรักษา ลดผลกระทบจากการผ่าตัด และช่วยให้ผู้ป่วยที่เหมาะสมสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น
พี่เสือ นักข่าว จ.สงขลา